فصلنامه علمی علوم و فنون نوین هوانوردی

فصلنامه علمی علوم و فنون نوین هوانوردی

تحلیل اثربخشی راهبردهای هوایی ایران در جنگ ایران و عراق(1980-1988) با تاکید بر پیامدسنجی مدل «عملیات نظامند» مبتنی بر داده های کیفی فرآیندهای عینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسن شاه صفی 1
نیک بخش حبیبی 2
سید محمد مهدی ابطحی 3
1 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد
2 دانشیار دانشگاه هوایی علوم و فنون شهید ستاری
3 کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات
10.22034/masot.2023.405587.1032
چکیده
سنجش اثربخشی، از روش‌های کارآمد در پیامدسنجی سازمانی به شمار می‌رود. «عملیات نظامند» نوعی توانمندی در فرآیندهای سازمانی است که اساس آن بر کاربرد دانش، کاهش خطا در و طراحی اثربخش در انجام ماموریت‌های سازمانی و اقدام مبتنی بر روش علمی و عینی بودن آن در عمل، کاهش تعداد و شدت خطاهای ناشی از کارکردهای انسانی یا فنی در حین طراحی، اجرا و ارزیابی و مقبولیت نتایج و پیامدها ی عملیات نظامی استوار است. قدرت هوایی نظامی در راستای حمایت و پشتیبانی از تامین اهداف ملی در شش حوزه‌ اساسی زیر متمرکز است: تهاجم، دفاع، ترابری، شناسایی و مراقبت، اسکورت و پشتیبانی رزمی هوایی.هدف اساسی این تحقیق بررسی و تحلیل مجموعه اقدامات و عملیات‌های متنوع نیروی هوایی ارتش ج.ا ایران در سال های جنگ ایران-عراق(1980-1988) در یک مدل «عملیات نظامند» صورت پذیرفته است که خود تابعی از کاربرد نظم، علم و فناوری در اقدام و عمل می‌باشد.نوع تحقیق کیفی و روش تحقیق تاریخی - اسنادی می‌باشد. نتایج حاصل تحلیل یافته های تحقیق در موضوع مجموعه عملیات هوایی نیروی هوایی ارتش نشان می دهد که نظام‌مندی عملیات هوایی ایجاب کرده که طی سال های جنگ هشت ساله ایران – عراق، راهبرد «عملیات واکنش سریع» در ابتدای جنگ به تدریج از سال دوم جنگ با تابعیت از راهبرد«کسب برتری هوایی نظامند» و آنگاه به تدریج به سوی فرآیند «عملیات اقتضایی» سوق داده شود. این تحول عملیاتی ضمن حفظ توان رزم هوایی ایران بر نتایج و پیامدهای ادامه و هم چنین پایان جنگ نیز تاثیر قابل توجه ای داشته است.